Có nên đưa con đi tham quan trường mầm non? Theo từng tuổi và cách chuẩn bị cho con

Có nên đưa con đi tham quan trường mầm non hay không phụ thuộc vào tuổi của con và mục đích của buổi xem. Lần tham quan đầu để ba mẹ quan sát và hỏi han thì thường nên đi một mình; lần thứ hai, khi gia đình đã nghiêng về một trường, mang con theo để con làm quen và để ba mẹ thấy con phản ứng thế nào. Với trẻ dưới mười tám tháng, việc mang theo chủ yếu giúp ba mẹ xem cô bế ẵm ra sao, chứ con chưa "chọn" được gì.

Câu hỏi này nghe đơn giản nhưng dễ làm ba mẹ bối rối, vì hai lời khuyên ngược nhau đều có lý: mang con theo để xem con có thích không, và để con ở nhà để mình tập trung. Bài dưới đây tách theo tuổi, nói rõ mỗi cách được gì mất gì, rồi hướng dẫn chuẩn bị cho con trước, trong và sau buổi đến trường.

Theo từng tuổi: mang con theo được gì, mất gì

Mỗi giai đoạn tuổi có cách đón nhận người lạ và không gian lạ khác nhau. Bảng dưới đây gợi ý theo nhóm tuổi mà Global Nexus dùng để chia lớp. Đây là gợi ý chung; ba mẹ hiểu con mình hơn mọi bảng.

Điểm chung ở mọi tuổi: buổi tham quan có con đi cùng nên ngắn hơn buổi ba mẹ đi một mình, và nên đặt vào giờ con no, tỉnh, không gần giờ ngủ. Một đứa trẻ buồn ngủ sẽ khóc ở bất kỳ ngôi trường nào, và ba mẹ sẽ về nhà với ấn tượng sai.

Vì sao lần đầu nên đi một mình

Buổi tham quan đầu tiên có rất nhiều việc phải làm trong một giờ: đứng quan sát một lớp, đi qua khu chung, nghe giới thiệu, hỏi những câu đã chuẩn bị. Khi có con nhỏ đi cùng, phần lớn sự chú ý của ba mẹ sẽ dồn vào con: con có chạy đi đâu không, con có đói không, con có đang giật đồ chơi của bạn không. Buổi xem kết thúc mà ba mẹ chỉ nhớ con, không nhớ lớp.

Lý do thứ hai là con làm thay đổi chính lớp học đang được quan sát. Trẻ trong lớp tò mò về một em bé lạ, cô chuyển sự chú ý sang chào đón khách nhỏ. Điều này dễ thương nhưng làm ba mẹ khó thấy lớp vận hành như ngày thường.

Lý do thứ ba là cảm xúc. Nếu trường ấy hoá ra không hợp, ba mẹ đã lỡ cho con một trải nghiệm làm quen với một nơi con sẽ không học. Với trẻ ba, bốn tuổi, việc đi xem nhiều trường liên tiếp có thể khiến con bối rối không biết mình sẽ đi đâu, nhất là khi người lớn hay hỏi con thích trường nào hơn.

Vì vậy cách nhiều gia đình chọn là chia hai lần: lần đầu ba mẹ đi xem để quyết định có nên tiếp tục không, lần hai mang con theo để làm quen với nơi đã chọn gần như chắc chắn. Lần hai lúc này có mục đích rõ ràng hơn, và con nhận được thông điệp nhất quán.

Chuẩn bị cho con trước buổi đến trường

Khi đã quyết định mang con theo, việc chuẩn bị ở nhà vài ngày trước giúp buổi xem nhẹ nhàng hơn nhiều. Những việc đơn giản sau phù hợp với phần lớn trẻ từ mười tám tháng trở lên:

• Kể cho con nghe trước một hai ngày, bằng câu ngắn và cụ thể: "Thứ năm mẹ với con đi xem một lớp học, ở đó có các bạn đang chơi và có cô."
• Đọc một cuốn sách tranh về ngày đầu đi học hoặc về lớp mầm non, để con có hình ảnh trước trong đầu.
• Chọn giờ sau khi con ăn sáng và còn lâu mới tới giờ ngủ; nếu con có giấc ngủ sáng thì sắp sau giấc ấy.
• Cho con mang theo một món đồ quen như thú bông hay khăn nhỏ, để con có chỗ bám khi thấy lạ.
• Mặc cho con quần áo thoải mái, dễ ngồi bệt, dễ chơi cát nước nếu có sân chơi.
• Ba mẹ thống nhất trước ai lo con, ai hỏi chuyện, để không cùng lúc bị cuốn vào một việc.
• Nói trước với nhà trường là có mang con theo và tuổi của con, để họ sắp một lớp phù hợp và một khung giờ hợp.

Không nên hứa hẹn với con kiểu "ở đó vui lắm, con sẽ thích lắm". Lời hứa quá mức tạo kỳ vọng; khi gặp chút lạ lẫm, con dễ thất vọng hơn. Lời kể trung tính, có chi tiết thật, giúp con chuẩn bị tốt hơn.

Trong buổi xem: để con dẫn đường và ba mẹ quan sát

Khi đến nơi, đừng đẩy con vào lớp ngay. Trẻ nhỏ cần thời gian quan sát từ chỗ an toàn, thường là đứng sát hay ngồi trong lòng ba mẹ. Hãy cho con vài phút nhìn từ ngưỡng cửa hay từ góc phòng, rồi để con tự quyết định bước tới. Có bé năm phút sau đã chạy vào góc cát, có bé cả buổi chỉ nhìn. Cả hai đều bình thường.

Trong lúc con khám phá, đây là cơ hội vàng để ba mẹ xem cô làm gì với một đứa trẻ lạ. Cô có cúi xuống chào con bằng tên không, có mời con thay vì kéo con, có để ý khi con ngập ngừng không. Cách cô đón một đứa trẻ khách cho biết khá nhiều về cách cô đón trẻ mới trong tuần đầu nhập học.

Nếu con chọn một góc chơi, ba mẹ nên ngồi gần nhưng không chơi thay con. Ba mẹ có thể nhận xét nhẹ điều con đang làm, rồi để con tiếp tục. Nếu con giành đồ của một bạn trong lớp, xử lý bình thường như ở nhà, đồng thời để ý cô có vào hỗ trợ và hỗ trợ ra sao.

Nếu con khóc và đòi về, đừng ép ở lại. Dỗ con, có thể ra sân hay ra hành lang một lúc rồi thử lại. Nếu con vẫn không chịu, về sớm cũng không sao. Một buổi tham quan kết thúc trong nước mắt không nói lên rằng trường không hợp, cũng không nói rằng con sẽ khóc mãi khi đi học.

Đọc phản ứng của con, đừng đọc quá tay

Ba mẹ thường coi phản ứng của con trong buổi tham quan là dấu hiệu quyết định: con chơi ngay là trường hợp, con khóc là không hợp. Thực tế phản ứng ấy nói nhiều về tính khí của con hơn là về ngôi trường. Nghiên cứu theo dõi dài hạn của Alexander Thomas và Stella Chess ở New York từ những năm 1950 đã mô tả các kiểu tính khí khác nhau ở trẻ, trong đó có nhóm trẻ chậm làm quen: ban đầu rụt rè, cần nhiều lần tiếp xúc mới thoải mái, nhưng khi đã quen thì hoà nhập tốt.

Nếu con thuộc nhóm chậm làm quen, một buổi xem ba mươi phút gần như chắc sẽ cho thấy con rụt rè, dù trường rất tốt. Ngược lại, trẻ dạn dĩ sẽ hào hứng ở hầu hết mọi nơi có đồ chơi mới, kể cả nơi không thật sự tốt. Vì vậy phản ứng ngày đầu nên được đọc như một thông tin về con, giúp ba mẹ chuẩn bị lịch làm quen, chứ không phải lá phiếu bầu chọn trường.

Điều đáng tin hơn là những dấu hiệu trong cách con được đối xử: con có được chờ không, có bị kéo không, cô có nhận ra con đang lạ không. Và một dấu hiệu nữa sau buổi xem: về đến nhà, con có kể lại hay nhắc lại điều gì ở trường không, như cái xích đu, chậu cát hay bạn có cái áo đỏ. Một chi tiết con tự nhắc sau vài ngày cho thấy nơi ấy đã để lại ấn tượng.

Sau buổi xem: nói chuyện với con và chuẩn bị bước tiếp

Về nhà, đừng hỏi con "con có thích trường đó không" theo kiểu đòi một câu trả lời có hoặc không. Với trẻ nhỏ, câu hỏi ấy hoặc nhận được câu trả lời ngẫu nhiên, hoặc đặt lên vai con một quyết định quá lớn. Thay vào đó, kể lại cùng con: "Hôm nay mình thấy có chậu cát to, có bạn đang xếp khối. Con nhớ cái gì nhất?" Câu hỏi mở như vậy giúp con sắp xếp trải nghiệm và giúp ba mẹ biết con để ý điều gì.

Nếu gia đình đã quyết định chọn trường đó, có thể bắt đầu nhắc trường bằng giọng bình thường trong sinh hoạt hằng ngày, như khi đi ngang con đường dẫn tới trường. Với trẻ từ ba tuổi, có thể cùng con vẽ một bức tranh về lớp mới. Với trẻ nhỏ hơn, những thói quen như ngủ trưa đúng giờ, ăn bằng thìa, chơi gần trẻ khác ở sân chơi khu nhà đều là chuẩn bị tốt.

Ở buổi tư vấn nhập học, kể với nhà trường những gì đã thấy ở con trong buổi xem: con dạn hay rụt rè, con thích góc nào, con phản ứng ra sao khi cô chào. Thông tin này giúp cô chuẩn bị cho tuần đầu của con. Phần làm quen chi tiết, như ba mẹ ở lại bao lâu, tăng thời gian ra sao, nên hỏi rõ ở buổi ấy.

Khi chỉ đi được một lần, hoặc phải mang theo cả anh chị em

Không phải gia đình nào cũng sắp xếp được hai buổi tham quan. Nếu chỉ có một lần, có thể chia buổi xem thành hai nửa: nửa đầu một người lớn đứng quan sát lớp và hỏi chuyện, người còn lại đưa con đi sân chơi hay hành lang; nửa sau đổi vai, hoặc đưa con vào lớp khi ba mẹ đã xem xong phần mình cần. Cách này cần hai người lớn, nên nếu chỉ một người đi được, có thể nhờ ông bà hay người thân đi cùng để trông con.

Khi phải mang theo cả anh chị em, chẳng hạn bé lớn đi cùng em nhỏ đang chuẩn bị vào nhà trẻ, nên báo trước để nhà trường biết số trẻ đi cùng. Đứa lớn thường tò mò, chạy nhanh và hỏi nhiều, dễ chiếm hết sự chú ý. Giao cho đứa lớn một việc nhỏ, như để ý xem lớp của em có những đồ chơi gì để về kể lại, giúp con có vai trò và giúp buổi xem gọn hơn.

Nếu buổi xem duy nhất ấy không suôn sẻ vì con quấy, đừng vội kết luận. Ba mẹ có thể xin nhà trường cho xem lại một lớp trong khoảng mười lăm phút vào hôm khác, chỉ một người lớn, không mang con. Phần lớn trường sẵn lòng sắp xếp khi phụ huynh nói rõ lý do.

Câu hỏi thường gặp

Con mới tám tháng thì mang theo có ích gì?

Với trẻ tám tháng, con chưa đánh giá được gì về trường, nhưng ba mẹ thấy được cô bế ẵm, dỗ dành và nói chuyện với một em bé thật như thế nào. Đó là thông tin quý cho nhóm nhà trẻ. Nên chọn giờ con vừa ngủ dậy, đã ăn, và giữ buổi xem ngắn.

Có nên để ông bà đưa con đi tham quan thay ba mẹ không?

Ông bà đi cùng thì tốt, nhất là khi ông bà sẽ là người đưa đón hằng ngày. Nhưng ít nhất một trong hai ba mẹ nên có mặt ở lần tham quan quan trọng, vì đó là người quyết định và là người cần nghe trực tiếp câu trả lời về phương pháp, chi phí và làm quen.

Con tỏ ra rất thích một trường nhưng ba mẹ thấy chưa ổn thì sao?

Trẻ nhỏ thích một nơi thường vì có đồ chơi lạ hay một khoảnh khắc vui; điều đó không nói được về chất lượng hằng ngày. Ba mẹ vẫn là người quyết định dựa trên điều đã quan sát. Có thể tìm những trải nghiệm tương tự cho con ở nơi gia đình chọn, như sân cát hay góc nước.

Con năm tuổi đang học trường khác, đi xem trường mới có làm con buồn không?

Có thể có, vì trẻ năm tuổi đã có bạn thân và gắn với cô cũ. Nên nói thật với con lý do gia đình tìm trường mới, cho con thời gian chào tạm biệt ở trường cũ, và đừng chê trường cũ trước mặt con. Cho con nói cảm nghĩ, nhưng đừng để con gánh quyết định.

Tham quan có con đi cùng thì nên ở lại bao lâu?

Thường khoảng ba mươi phút là vừa với trẻ dưới ba tuổi, có thể lâu hơn với trẻ lớn đang hứng thú. Nên kết thúc khi con còn vui, trước khi con mệt. Để lại ấn tượng tốt quan trọng hơn xem cho hết mọi góc; phần còn lại ba mẹ có thể xem riêng ở lần khác.

Có nên xin cho con học thử một buổi không?

Có thể hỏi campus về buổi làm quen trước nhập học, vì mỗi cơ sở có cách sắp xếp riêng. Một buổi học thử ngắn cho biết thêm, nhưng ba mẹ cũng nên hiểu buổi đầu của bất kỳ trẻ nào thường khó. Điều đáng xem là cách cô đón con, không phải con có khóc hay không.