Ở buổi tư vấn nhập học mầm non, câu hỏi đáng giá nhất là những câu buộc câu trả lời phải cụ thể: lớp của con có bao nhiêu trẻ và mấy cô, cô có ở với lớp cả năm không, tuần đầu con làm quen thế nào, khi con ốm hay bị thương thì ai báo và báo ra sao, ba mẹ biết con tiến bộ qua đâu, và từng khoản chi phí ghi ở văn bản nào. Danh sách dưới đây chia thành sáu nhóm để ba mẹ không bỏ sót.
Buổi tư vấn nhập học thường diễn ra sau khi gia đình đã nghe giới thiệu chương trình và đã tham quan. Lúc ấy ba mẹ không cần hỏi lại triết lý chung, mà cần chuyển triết lý thành chi tiết vận hành. Không cần hỏi hết mọi câu; chọn những câu chạm đúng điều gia đình mình lo nhất, và nghe kỹ cách câu trả lời được đưa ra.
Trước khi hỏi: tự trả lời ba câu của chính gia đình
Một buổi tư vấn hiệu quả bắt đầu từ nhà. Trước khi đến, hai vợ chồng nên tự trả lời ba câu. Câu thứ nhất là thời gian: con cần đi học từ ngày nào, học cả ngày hay nửa ngày, ai đưa đón và vào khung giờ nào. Câu thứ hai là điều không thương lượng: một hai điều mà nếu trường không đáp ứng thì gia đình sẽ không chọn, chẳng hạn con có dị ứng thực phẩm nặng, hoặc gia đình muốn tiếng Việt chiếm phần lớn thời gian ở nhóm nhà trẻ. Câu thứ ba là tính cách của con: con nhút nhát hay dạn dĩ, ngủ trưa dễ hay khó, ăn uống ra sao, đã từng xa ba mẹ cả ngày chưa.
Ba câu này giúp ba mẹ lọc danh sách hỏi bên dưới. Gia đình có con hai tuổi chưa từng xa mẹ sẽ dồn câu hỏi vào nhóm làm quen. Gia đình có con năm tuổi sắp vào lớp một sẽ quan tâm cách lớp chuẩn bị cho chuyển cấp. Gia đình hai vợ chồng đều đi làm xa sẽ hỏi kỹ giờ đón trễ và cách liên lạc trong ngày.
Cũng nên mang theo những thông tin mà người tư vấn cần để trả lời đúng: tháng sinh của con, tình trạng sức khoẻ đáng lưu ý, lịch tiêm chủng, ngôn ngữ đang dùng ở nhà. Có những thông tin này, câu trả lời sẽ được đo cho con mình thay vì nói chung cho mọi đứa trẻ.
Nhóm 1: lớp của con và những người chăm con
Với trẻ dưới sáu tuổi, chất lượng một ngày học phụ thuộc trước hết vào người lớn ở cạnh con. Đây là nhóm câu hỏi nên ưu tiên:
- Lớp con dự kiến vào có bao nhiêu trẻ, mấy cô, và có lúc nào trong ngày chỉ còn một cô với cả lớp không?
- Cô chủ nhiệm có theo lớp suốt năm học không? Năm vừa rồi lớp này đổi cô mấy lần?
- Trong lớp song ngữ, mỗi cô phụ trách ngôn ngữ nào, và vào những lúc nào trong ngày?
- Khi cô nghỉ phép hay nghỉ ốm, ai vào thay, người thay có quen trẻ không?
- Các cô được đào tạo về phương pháp Global Nexus thế nào, có buổi sinh hoạt chuyên môn định kỳ không?
- Ba mẹ có thể gặp cô chủ nhiệm trước ngày con nhập học không?
Về sĩ số, Điều lệ trường mầm non ban hành kèm Thông tư 52/2020/TT-BGDĐT đặt số trẻ tối đa cho mỗi nhóm, lớp theo độ tuổi, từ nhóm nhà trẻ nhỏ nhất tới lớp mẫu giáo năm tuổi; ba mẹ có thể đối chiếu sĩ số được báo với văn bản hiện hành. Con số tối đa là ngưỡng pháp lý, không phải mức lý tưởng; lớp ít trẻ hơn ngưỡng ấy và có đủ cô thì mỗi trẻ được để ý nhiều hơn.
Nhóm 2: một ngày của con và phương pháp chạy thế nào
Ở bước tìm hiểu, ba mẹ đã nghe về sáu trục phát triển. Ở buổi tư vấn nhập học, hỏi xem các trục ấy hiện ra trong lịch của đúng lớp con:
- Một ngày của lớp con bắt đầu và kết thúc thế nào? Có bao nhiêu thời gian chơi tự chọn, bao nhiêu thời gian ra ngoài trời?
- Con ngủ trưa bao lâu, nếu con không ngủ được thì làm gì?
- Khi con chưa muốn tham gia hoạt động chung, cô xử lý ra sao?
- Tuần này lớp đang theo chủ đề hay dự án gì? Có thể xem một vài ghi chép về hoạt động gần đây không?
- Lớp có dùng màn hình không, nếu có thì bao lâu và để làm gì?
- Với lớp lớn, việc làm quen chữ và số được tổ chức thế nào, có bài tập về nhà không?
Câu cuối đặc biệt đáng hỏi với gia đình có con bốn, năm tuổi. Chương trình giáo dục mầm non của Bộ GD&ĐT không đặt mục tiêu trẻ biết đọc biết viết trước lớp một; câu trả lời của trường về chuyện này cho biết họ đứng ở đâu giữa áp lực của phụ huynh và nguyên tắc phát triển.
Nhóm 3: làm quen những tuần đầu
Đây là nhóm câu hỏi thường bị bỏ quên trong khi lại quyết định con có một khởi đầu dễ hay khó:
- Trường có lịch làm quen cho trẻ mới không? Ngày đầu con ở lại bao lâu, tăng dần ra sao?
- Ba mẹ có được ở lại lớp hay ở gần lớp trong những ngày đầu không?
- Con được mang đồ quen như gối nhỏ, khăn, thú bông không?
- Nếu con khóc nhiều, khóc kéo dài, cô làm gì và báo cho ba mẹ thế nào?
- Thông thường trẻ ở độ tuổi của con cần bao lâu để quen, và khi nào thì nên lo?
Câu trả lời tốt thường không hứa con sẽ quen sau ba ngày, mà mô tả quá trình và nói rõ khi nào cô sẽ chủ động trao đổi thêm với gia đình. Trẻ khác nhau rất nhiều ở chặng này: có bé vào lớp là chơi ngay, có bé cần vài tuần. Lý thuyết gắn bó của John Bowlby và các nghiên cứu sau đó giải thích vì sao một người chăm ổn định, quen mặt giúp trẻ nhỏ chịu xa ba mẹ dễ hơn.
Nhóm 4: sức khoẻ, bữa ăn và an toàn
Nhóm này nên hỏi ngắn gọn nhưng đủ, và ghi lại câu trả lời:
- Thực đơn được lên thế nào, có thay món cho trẻ dị ứng hoặc ăn kiêng không? Ba mẹ xem thực đơn ở đâu?
- Trường có nhân viên y tế không, xử lý ra sao khi con sốt, nôn hay bị ngã trong giờ học?
- Khi nào thì trường đề nghị gia đình đón con về sớm hoặc cho con nghỉ ở nhà?
- Thuốc mang theo được cho con uống theo quy trình nào?
- Người đón con phải đăng ký trước không? Nếu ông bà hay người thân khác đón thì cần làm gì?
Ba mẹ không cần hỏi chi tiết kỹ thuật như hệ thống phòng cháy, nhưng nên nghe xem trường có quy trình rõ ràng hay trả lời ngẫu hứng. Một trường có quy trình thường trả lời bằng các bước cụ thể và đưa được văn bản.
Với con có dị ứng thực phẩm, nên hỏi thêm một bước: bếp tách món ăn của con thế nào, cô trong lớp có biết con dị ứng gì không, và nếu con lỡ ăn phải thì xử lý theo trình tự nào. Câu trả lời cần nêu được ai làm gì, chứ không chỉ một câu trấn an rằng bếp rất cẩn thận.
Nhóm 5: liên lạc và theo dõi con
Mầm non là chặng mà con chưa kể lại được đầy đủ một ngày ở lớp, nên kênh liên lạc giữa trường và nhà quan trọng hơn ở mọi cấp học khác:
- Mỗi ngày ba mẹ biết con ăn, ngủ, chơi thế nào qua kênh nào?
- Khi có chuyện bất thường trong ngày, ai báo, báo qua đâu, trong bao lâu?
- Trường theo dõi tiến bộ của con theo sáu trục bằng cách nào? Bao lâu ba mẹ được xem ghi chép hoặc gặp cô một lần?
- Nếu ba mẹ có lo lắng về sự phát triển của con, nên nói với ai?
- Ảnh và video của con được chụp, lưu, chia sẻ thế nào? Ba mẹ có được chọn không cho đăng ảnh con lên mạng không?
Global Nexus không chấm điểm hay xếp hạng trẻ; tiến bộ được theo dõi bằng quan sát và ghi chép. Vì vậy ba mẹ nên hỏi cụ thể hình thức: là sổ ghi chép, hồ sơ tác phẩm, hay buổi trao đổi định kỳ. Câu hỏi về ảnh của con ngày càng cần thiết, vì đó là dữ liệu cá nhân của một đứa trẻ chưa tự quyết được.
Cũng nên hỏi về nhịp trao đổi hai chiều: ba mẹ báo cho cô những thay đổi ở nhà như con mới có em, gia đình chuyển nhà, con ngủ kém vài đêm qua kênh nào. Những chuyện ấy ảnh hưởng trực tiếp tới tâm trạng của con ở lớp, và cô biết sớm thì đón con tốt hơn.
Nhóm 6: chi phí, điều khoản và cách nghe câu trả lời
Phần chi phí nên hỏi sau cùng, khi ba mẹ đã biết mình quan tâm gói học nào. Câu hỏi về chi phí nên xoay quanh cấu trúc và điều khoản: những khoản nào, thu theo kỳ nào, bảo lưu và hoàn phí ra sao. Bảng dưới đây vừa gợi ý câu hỏi, vừa mô tả câu trả lời nên có để ba mẹ biết khi nào cần hỏi thêm.
| Câu hỏi | Câu trả lời đủ trông thế nào | Khi nào nên hỏi thêm |
|---|---|---|
| Học phí của gói con dự kiến gồm những gì? | Liệt kê rõ phần học, phần ăn, các khoản theo năm, khoản nào riêng | Chỉ nghe một con số tổng, không có danh sách |
| Thu theo tháng, quý hay năm? | Nói rõ kỳ thu, hạn đóng, có lựa chọn khác không | Chỉ có một cách đóng mà không giải thích lý do |
| Con nghỉ ốm dài ngày thì sao? | Có quy định về bảo lưu hoặc trừ tiền ăn theo số ngày nghỉ | Câu trả lời là tuỳ trường hợp, chưa có quy định |
| Nếu gia đình chuyển nhà giữa năm? | Nói được về chuyển campus hoặc điều kiện hoàn phí | Không có thông tin bằng văn bản |
| Các khoản này ghi ở đâu? | Có bảng phí hoặc thông báo bằng văn bản gửi cho gia đình | Chỉ trao đổi miệng |
Trang giới thiệu chương trình không công bố học phí, vì con số khác nhau theo campus, nhóm tuổi và gói học. Do đó ba mẹ đừng so sánh con số của một trường với con số nghe được ở trường khác nếu chưa biết hai con số ấy gồm những khoản gì. So sánh đúng là so cùng một tổ hợp: cùng thời lượng, cùng bữa ăn, cùng các khoản đi kèm.
Câu hỏi thường gặp
Có nên ghi âm buổi tư vấn nhập học không?
Nên xin phép trước nếu muốn ghi âm, và nhiều gia đình thấy ghi chép tay là đủ. Cách tốt hơn là xin nhà trường gửi lại bằng tin nhắn hoặc văn bản những điểm quan trọng như sĩ số, lịch làm quen, các khoản phí. Văn bản rõ ràng có giá trị hơn một đoạn ghi âm dài.
Nếu người tư vấn không trả lời được câu hỏi chuyên môn thì sao?
Điều này khá thường gặp, vì người tư vấn không phải lúc nào cũng là người đứng lớp. Ba mẹ có thể xin gặp cô chủ nhiệm hoặc người phụ trách chuyên môn của campus. Cách nhà trường sắp xếp cuộc gặp ấy cũng cho thấy họ coi trọng câu hỏi của phụ huynh đến đâu.
Hỏi nhiều quá có bị coi là phụ huynh khó tính không?
Một trường tử tế coi câu hỏi kỹ là dấu hiệu gia đình quan tâm. Hỏi nhiều không phải vấn đề, hỏi theo kiểu chất vấn mới dễ làm cuộc trò chuyện căng thẳng. Bắt đầu câu hỏi bằng điều mình lo, như con chưa từng ngủ trưa xa mẹ, giúp câu trả lời đi đúng chỗ.
Có nên hỏi về giáo viên nước ngoài trong lớp song ngữ?
Có thể hỏi, nhưng nên hỏi theo hướng vai trò: ai phụ trách tiếng Anh, vào những lúc nào, người đó gắn bó với lớp ra sao. Với trẻ nhỏ, sự ổn định và cách người lớn tương tác quan trọng hơn quốc tịch. Một người chăm thay đổi liên tục khó giúp trẻ học ngôn ngữ dù nói giỏi đến đâu.
Con có bệnh nền thì nên nói lúc nào?
Nên nói ở buổi tư vấn nhập học, trực tiếp với người phụ trách, trước khi quyết định. Trường cần biết để trả lời thật lòng mình có chăm được không và cần chuẩn bị gì. Giấu bớt thông tin để con được nhận dễ hơn có thể khiến con gặp rủi ro trong ngày học.
Sau buổi tư vấn thì nên làm gì tiếp?
Đọc lại ghi chép trong ngày, đánh dấu những câu đã có câu trả lời rõ và những câu còn treo. Gửi lại các câu còn treo cho nhà trường bằng tin nhắn để có câu trả lời bằng chữ. Nếu vẫn phân vân, xin tham quan thêm một lần vào khung giờ khác trước khi quyết định.